Ana sayfa Ekonomi ANALİZ: Berat Albayrak bir kez daha TL’yi düşürdü

ANALİZ: Berat Albayrak bir kez daha TL’yi düşürdü

5
0

Dün Türkiye’nin de dahil olduğu Gelişmekte Olan Piyasalar (GOP, Ülkeler = GOÜ) için makus bir gündü.  ABD doları hafif paha kaybedip 6 haftanın tabanına inse de, Brezilya’da Lider Bolsanaro’nun ulusal petrol şirketi Petrobras’ın CEO’nu vazifeden alıp yerine emekli bir generali ataması, mali piyasalarında büyük şok yarattı.   Bu sabah da GOP huzursuz, lakin satış az. Akşam Jay Powell’in Kongre’de yapacağı açıklamalar çok yakından takip edilecek.

Türkiye’de ise AKP’nin tek bir ağızdan Berat Albayrak’ın ekonomiyi yıkıma götüren siyasetlerini savunarak TCMB rezervleri hakkında palavra beyanda bulunması dolar/TL’yi  yukarı hareketlendirdi. Niçin?

Reuters GOP ve Türkiye FX gündemini şöyle özetledi

ABD Hazine tahvillerinin getirilerindeki artış ve enflasyonda artış ihtimali ABD’li teknoloji şirketlerinin paylarını vurduktan bir gün sonra yükselen emtia fiyatları piyasa beklentilerini üst istikametli hareket ettirerek büyüme beklentilerini yükseltti.

Dolar kayıplarını artırarak neredeyse son altı haftanın en düşük düzeyine geriledi. Yatırımcılar gözünü ABD Merkez Bankası (Fed) Jerome Powell’ın piyasaların artan enflasyon beklentilerine nasıl cevap vereceğine çevrilmiş durumdayken emtia ile bağlantılı para üniteleri birkaç yılın en yüksek düzeylerinde seyrediyor.

Yatırımcılar TSİ 1800’de ABD Kongresi’nde konuşacak Powell’ın faiz oranlarını artırmadan yüksek enflasyonu tolere edebileceğine yönelik yine teminat vermesini bekliyor. Yatırımcılar bu atılımın tahvil piyasasını sakinleştirebileceğini lakin nihayetinde dolar üzerinde baskı oluşturacağını söylüyorlar.

REZERV TARTIŞMASI GÜNDEME OTURDU

Ana muhalefet Partisi CHP’nin Merkez Bankası rezervlerindeki azalışla ilgili son periyotta tartışma yaratan soruları akabinde hafta sonunda ise Albayrak’ın avukatı CHP’ye yönelik 500,000 liralık tazminat davası açılacağını açıkladı.

CHP hafta sonunda twitter hesabından “Damadı kimler susturuyor? 128 milyar dolara ne olduğunu kimler saklıyor” başlıklı bir paylaşım yaptı. Paylaşımda TCMB’nin döviz rezervinin -47 milyar dolara düştüğü ve “bunların hesabının sorulmasını kimler engelliyor” sözleri de yer almıştı.

Erdoğan ise dün damadı Berat Albayrak devrinde TCMB rezervlerinde yaşanan düşüşü, “ödemeler istikrarında sorun yaşamamak ismine yapıldığı” telaffuzuyla savunurken, rezervleri tekrar rekor düzeylere ve üzerine çıkaracaklarını söyledi.

Albayrak’ın vazifeden ayrıldığı Kasım 2020 öncesinde uygulanan alışılagelmişin dışındaki siyasetlerle TCMB kendine ilişkin rezervlerinin büyük kısmını kaybetmişti. Bankacıların hesaplamasına nazaran TCMB ilgili iki yılda yaklaşık 128 milyar dolar rezerv kaybı yaşadı. TCMB’nin rezervlerindeki kayıp lokal bankalarla gerçekleştirilen swaplar nedeniyle brüt rezervlere tıpkı ölçüde yansımadı.

ABD DİBS getirilerinin yükselmesi tüm GOP ve küresel riskli varlıklar için çok önemli bir tehlike

 

QNB Finansbank Araştırma’ya nazaran,

ABD Temsilciler Meclisi Bütçe Komitesi, Biden idaresinin 1.9 trilyon dolarlık mali takviye paketini onayladı. Paketin hafta sonuna yanlışsız Temsilciler Meclisi’nden geçmesi bekleniyor. Mali genişlemeye yönelik gelişmelere paralel olarak, enflasyonun artacağına yönelik tasalar belirginleşirken, tahvil faizlerinde devam eden yükseliş pay senedi piyasalarını baskılıyor. S&P 500 endeksi %0.7 oranında düştü. VIX endeksi 23.5 düzeylerine yükseldi. 10 yıllık ABD tahvil faizi %1.37 düzeyi civarında seyretti. Dolar zayıflarken, EUR/USD bugün 1.2170 düzeyinde başladı. Enflasyon beklentilerinin yanı sıra arz tarafındaki kısıntıların da tesiriyle yükselen Brent petrol fiyatı 66 doları aştı. Ons altın fiyatı 1785 dolardan 1810 dolar düzeylerine yükseldi. Asya ve pasifik pay senedi endeksleri ise emtia fiyatlarındaki yükseliş tesiriyle genel olarak yükseldi.

USD/TL risk iştahındaki zayıflamayla bir arada dün 7.08’e kadar yükseldikten sonra bu sabah 7.02’de güne başladı. 5 yıllık Türkiye CDS’i 5 baz puan artarak 290 baz puan oldu. 2 yıllık tahvil faizi ise 11 baz puan yükselişle %14.49 oldu.

TAHLİL

AKP, bilhassa Lütfi Elvan, Berat Albayrak’ın iktisat siyasetlerini savunmakla vahim bir siyasi ve ekonomik yanılgı yapıyor. Bakalım Murat Uzman bu bahiste ne demiş:

Albayrak, vazifedeyken de halkın en sevdiği siyasetçiler ortasında değildi. Münasebetiyle artık Albayrak güzellemelerine baş vurulmasının AK Parti’ye ne kazandıracağı muhakkak değil. Lakin Beştepe’den Kabineye, oradan TBMM Kümesi ve Parti sözcülüğüne dek “Albayrak’a laf söyletmeyiz” savunusu başladı. AK Parti 19 yıllık iktidarı boyunca az görülen bir savunma durumuna geçti.

Bu müdafaalar içinde en ilginci, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Albayrak yerine Hazine ve Maliye Bakanı atadığı Lütfi Elvan’dan geldi. Elvan CHP’yi Albayrak devrinde devlet kasasından giden 128 milyarın hesabını sorduğu için kınadı ve yanılgılı Albayrak siyasetlerini ortadan kaldıran kişi olarak onu savunur durumda kaldı. Bu durumun Elvan’a iç ve dış piyasalarda duyulan itimadı etkileme ihtimali anlaşılan şu anda Albayrak’ı değeri bilinmemiş iktisat üstadı olarak yine parlatma gereksinimi kadar kıymetli değil Erdoğan ve AK Parti bakımından.

Biz de ekleyelim:  Hiç bir insan gözünün içine baka baka palavra söylenmesinden hoşlanmaz, zira bu onu keriz yerine koymaktır. AKP de Albayrak’ın rezerv israfını savunarak bunu yapıyor:  Tüm dünyanın, dünyada her hangi bir üniversitede iktisat kısmında birinci yılını tamamlayan öğrencinin bile rahatlıkla çözeceği bir palavra söylüyor.

Son haftalarda Elvan ve Ağbal’ın öğütleri sayesinde daha klasik bir iktisat siyasetine döneceği sanılan Erdoğan’ın sabık rejimi savunması da (örneğin) Ağbal’ın çok uzun müddet sıkı para siyasetine sadık kalacağı vaadi ile çelişkili.

AKP siyasi kaybı önlemek için daha büyük bir ekonomik kusur yaptı.  Artık TCMB’nin rezervlerini güçlendirmesi için de çok geç. Mart’ta  Biden idaresi ve AB’den yaptırım baskısı ile döviz piyasasında bir alabora yüksek ihtimal.

FÖŞ

Güldem Atabay: Erdoğan’ın Berat Albayrak savunmasındaki eksikler

FÖŞ:  ABD Tahvil Faizleri NİÇİN Türkiye İçin Kıymetli?

Veysi Dündar yazdı:  BERAT ALBAYRAK PROBLEMİ

Türk Lirası faizin ‘dayanılmaz’ hafifliği

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here