Ana sayfa Ekonomi ‘Türkiye’nin özgürlük ve demokrasi karnesi yine kırıkla dolu’

‘Türkiye’nin özgürlük ve demokrasi karnesi yine kırıkla dolu’

15
0

Freedom House, COVID-19 pandemisinin damga vurduğu 2020 yılında ülkelerdeki özgürlük ve demokrasi durumuyla ilgili raporunu yayınladı. Türkiye’nin Mali’den sonra son 10 yıl içinde özgürlükler ve demokrasi açısından en büyük gerileme görülen ikinci ülke olarak yer aldığı rapora nazaran dünya genelinde son 15 yıldır, demokrasi karnesi berbatlaşan ülkelerin sayısı, düzgünleşme görülen ülkelerin sayısının çok üzerinde.

Türkiye’nin notu 100 üzerinden 32 ve “özgür değil” kategorisinde. Geçen yıla nazaran 1 puan yükseliş görülse de, Türkiye’nin özgürlük ve demokrasi notu son 10 yılda 31 puan geriledi.

Raporun Türkiye kısmında AK Partili Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türk siyasetinde kıymetli bir güç sahibi olmaya devam ettiği, lakin 2019 yılındaki mahallî seçimlerde muhalefet partilerinin kazandığı zaferin ve COVID-19 salgınının zorda olan iktisat üzerindeki tesirinin hükûmeti muhalefetin baskılanmasına ve kamuoyunda tartışmaların kısıtlanmasına teşvik ettiği savunuldu. Salgınla ilgili bağımsız bilgi paylaşan sıhhat profesyonellerine karşı cezai soruşturma açılması ve COVID-19’la ilgili paylaşımlar nedeniyle yapılan tutuklamalar, raporda değinilen olumsuz gelişmeler ortasında.

HDP Eş Lideri Selahattin Demirtaş ve iş insanı Osman Kavala’nın AİHM kararlarına karşın özgür bırakılmaması da raporda Türkiye’nin demokrasi ve özgürlükler notunu kıran ögeler ortasında. Rapora nazaran, hükümetin şeffaflığı, siyasi çoğulculuk ve iştirak, Türkiye’nin notunun en kırık olduğu ögeler.

“Bağımsız medya baskı altında”

Raporda, “Ana akım medya, bilhassa de televizyon yayıncıları sık sık emsal manşetlerle hükümetin duruşunu yansıtıyor, kimi bağımsız gazete ve internet sitelerinin faaliyetleri sürse de büyük baskı altında.” denildi. Rapora nazaran vatandaşlar ise görüşlerini yakın etraflarında açık bir biçimde lisana getirse de toplumsal medyadaki paylaşımları ya da kamuoyunda söylediklerine dikkat ediyor.

“Askeri güç kullanımı demokratik kıymetlerdeki çürümeden”

Freedom House, raporda Türkiye’nin de içinde bulunduğu bölgede, otoriter idarelerin güçlenmesinin ve milletlerarası sahnede demokrasilerin tesirinin azalmasının, insan hayatı ve güvenlik konusunda somut tesirleri olduğu, siyasi uyuşmazlıklarda tahlil için sık sık askeri güce başvurulmasının da bu sonuçlardan biri olduğu belirtiliyor. Otoriter devletlerin askeri güç kullanmasının dünya genelinde demokratik normlarda yaşanan çürümenin bir sonucu olduğu değerlendirmesi yapılan raporda, Türkiye’nin Libya ve Dağlık Karabağ üzere ihtilaflardaki askeri iştirakine da değiniliyor.

Demokrasi dünya genelinde zayıflıyor

Freedom House raporunda ‘özgür’ kategorisinde 2005 yılında 89 ülke varken, 2020’de bu sayı 82’ye geriledi. “Özgür değil” kategorisinde ise 2005’te yalnızca 45 ülke varken, 2020 itibariyle bu sayı 54’e yükseldi. ABD de son on yılda 11 puan gerileyerek demokrasisi en berbatlaşan gelişmiş ülkelerden biri olarak yer aldı. Siyasi yolsuzluklar ve çıkar çatışmaları, hükümette şeffaflığın kâfi olmaması ve göçmen siyasetleri bu puanlardaki düşüşün ana nedenleri olarak gösterildi. Rapora nazaran pandemi de demokrasiye darbe vurdu. COVID-19 pandemisi Cezayir, Macaristan, El Salvador ve Filipinler üzere ülkelerde hükümetler tarafından sivil özgürlükleri sınırlamanın mazereti olarak kullanıldı.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here