Ana sayfa Ekonomi Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Bali: TCMB’nin verdiği mesajlar kuvvetli

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Bali: TCMB’nin verdiği mesajlar kuvvetli

41
0

İş Bankası tarafından Dünya Gazetesi iş birliğiyle düzenlenen, İş’le Buluşmalar Toplantısı’nın 43’üncüsü, “Yeniden Şekillenen Dünyada Türkiye’yi Geleceğe Taşımak” başlığıyla çevrimiçi gerçekleştirildi.

Aktiflikte konuşan Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Adnan Bali, yeni periyotta Türkiye’yi geleceğe taşımanın birinci adımının “makro ekonomik istikrarı sağlamak” olduğunu kaydederek, ekonomik siyasetin bütün emellerini optimize edecek formda sağlanacak makro ekonomik istikrarın kıymetinden bahsetti.

Bali, “Bundan öngörülebilirlik anlıyoruz. Hane halkı, üretici ve ticari kesim dahil bütün ekonomik aktörlerin yanlışsız işleyen bir düzenekte ve öngörülebilirliği olan bir ortamda hakikat hareket ediyor olması bizatihi ekonomik aktiflik manasına gelir. Bu bozulduğunda kararlar buna nazaran oluyor. Yatırımcı, tüketici kararlarında rasyonel hareket edemez hale geliyor.” diye konuştu.

Özgür piyasa sisteminin göstergelerinin kısa periyotlu kimi tesirlerle değiştirilmesi halinde karar alıcılara yanlış sinyaller verilebildiğini anlatan Bali, “Karar alıcılar ona nazaran hareket ettiği için kısa periyotta hakikat çalıştığını zannettiğiniz işlerin karşılığı olmuyor, tahrip edici sonuçları çıkıyor bu kez. Karar alıcılara öngörülebilir bir makroekonomik bir istikrar sunmalısınız.” açıklamasında bulundu.

“Normalleşme konusunda kıymetli adımlar görüyorum”

Global salgının, ekonomik aktivitelerdeki yavaşlamanın, para siyasetine ait birtakım belirsizliklerin, özgür piyasa kültürüyle bağdaşmayan birtakım uygulamaların, yükselen enflasyonun ve dış bağlardaki sorunların ülke iktisadına olumsuz tesirlerinden bahseden Adnan Bali, şu değerlendirmelerde bulundu: “Şu anda olağanlaşma konusunda değerli bir gelişme görüyorum. TCMB’nin verdiği iletiler kuvvetli. Yalnızca bildiri değil uygulamalar da var. Siyaset faizinin sadeleştirilmesi, haftalık repo süreçlerine bağlanması, bununla piyasada öngörülebilirliğin artması. Enflasyonda kalıcı olduğuna ikna olunmayan bir süreç olmadığı sürece sıkı para siyaseti duruşunun değiştirilmeyeceği iletileri, bunda sapma olursa ek sıkılaştırma yapmaktan kaçınılmayacağının ilan edilmesi ve bunun yapılması.” Bali, global manada ekonomik aktivite arttıkça bunun enflasyonu da ivmelendireceğini belirterek, emtia fiyatlarında beklenen artışa değindi.

“Yüksek faizden bankalar memnun olmaz”

Bankaların faiz oranlarına ait tenkitlere de dair açıklama yapan Adanan Bali, “Sanayicilerimiz, üreticilerimiz var burada. Bir faiz artışı karşısında bankacılık sisteminin durumunun ne olduğu anlaşılmak isteniyorsa; en çok kullandıkları ham unsurun fiyatı arttığında ne oluyorsa bizde de o oluyor. Birebir sistem. Hangi girdiyi en fazla kullanıyorlarsa, en kısa müddette en çok hangisinin fiyatı yükselmiş ve işine olumsuz tesir yapmışsa birebiri bizde yaşanıyor. Onun için burada kıymetli olan ticarette fiyatların genel düzeyi, faizinin düzeyi değil marjın ne olduğu. (Faizsever diye) Bir şey yok. Yüksek faizden, tasarruf fazlası olup bunu faizde pahalandıran ve tek taraflı bireyler memnun olur.” halinde konuştu.

Bu aktifliğin Türkiye İş Bankası Genel Müdürü olarak katıldığı son İş’le Buluşmalar Toplantısı olduğunu da kaydeden Bali, “Müşteri dünyası, insan bağları manasında ilişkimin kopacağı bir şey asla düşünülemez. Etkin iş hayatının getirdiği yoğunluklardan daha bağımsız daha üst bir bakış açısı geliştirerek yetkili şuraların da onayı olursa idare konseyinde katkı koymaya çalışacağım, deneyimlerimi aktarmaya devam edeceğim. Lakin icrai takımlarımızın kararlarının yerindeliği açısından rastgele bir savımız olmayacak.” dedi.

“100 liralık alışverişin 22 lirası internetten yapılır hale geldi”

Türkiye İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hakan Ortan ise, müşteri sayılarının 20 milyonun üzerinde olduğunu belirterek, üzerlerine düşen vazifenin, devrin getirdiği müşteri davranışlarındaki değişimleri görebilmek ve okuyabilmek olduğunu söz etti.

Her devrin müşteri ile etkileşiminin ve müşteri tercihlerinin farklı olduğuna vurgu yapan Ortan, “Dijitalleşme bir trend değil, sahiden bir muhtaçlık ve bu yapılmak zorunda. Yapılsa da olur kategorisindeki bir şey değil, hayati, yaşamsal bir dönüşümden bahsediyoruz.” dedi.

Teşebbüsçü ve yönetici olarak eski eserler ve iş modelleriyle vedalaşabilmenin gerektiğini aktaran Ortan, yeni iş modeli ve yeni eserlere geçmenin başarılmasının gerektiğini lisana getirdi. Ortan, salgın devrinde müşteri hizmetleri ünitesine 500 yeni istihdam yapmak durumunda kaldıklarını ve çalışanlarının meskenden davet alabilmeleri için gerekli düzenekleri kurduklarını söyledi.

Salgının bir çok şeyi etkilediğini lisana getiren Ortan, “Esnek iş modeli, konuttan çalışmaya verilen dayanaklar, organizasyonel değişiklikler ve hatta bankamatikteki nakit yükleme bile etkileniyor. Beşerler bankamatiklere artık çok az gidiyorlar ve gittiklerinde daha yüksek meblağ çekiyorlar. Yani, müşteri davranışları değişiyor. Sizin nakit yüklemeyle ilgili stratejinizi değiştirmeniz gerekiyor. 100 liralık alışverişin 22 lirası internetten yapılır hale geldi. Hasebiyle internetten alışverişi destekleyecek eserleriniz yoksa, sanal post aygıtınız, sanal kredi kartınız, internetten alışverişe yönelik bir aksiyon planınız yoksa bu tıp değişimlere ayak uydurmakta zorlanıyorsunuz.” formunda konuştu. Ortan, geleceğin bankacılığının platformlar üzerinden gerçekleşeceğini, ödeme sistemlerinin de bunun ayrılmaz bir kesimi olacağını bildirdi.

Dijital para konusuna değinen ve hususun verimlilikle ilgili olduğunu söz eden Ortan, “Geleceğin bankacılığı, fizikî paranın olmadığı, dijital paranın olduğu, dijital paranın dijital ödeme sistemleriyle iç içe geçtiği, ihracatın da ithalatın da bu platformlar üzerinden yapılabildiği bir gelecek olacak.” değerlendirmelerinde bulundu.

“Aşılama süreci 2024’lere kadar sürecek üzere duruyor”

Türkiye İş Bankası İktisadi Araştırmalar Müdürü ve Başekonomist İzlem Fazilet de, 2020 ikinci çeyreğinde dünya iktisadının çok sert bir ani duruş yaşadığını belirtti. Budan çabucak hemen bütün ülkelerin etkilendiğini, küresel kriz devrinde bile görülmeyen daralmaların yaşandığını söyleyen Fazilet, “Fakat devamında siyaset yapıcılar o kadar süratli hareket ettiler ki çok süratli hem ekonomileri harekete geçirmek hem de toplumsal hayatı kısıtlayıcı önlemler birlikte uygulandı.” dedi.

Bu sürecin devamında genişleyici siyasetlerin tesirlerinin çok net bir formda hissedildiğini vurgulayan Fazilet, ekonomik aktivitelerin ayakta tutulması hedefiyle dünya ulusal gelirinin yüzde 15’i büyüklüğünde takviye paketlerinin uygulamaya konulduğunu hatırlattı.

Takviye paketlerinin ülkeler bazında farklılık arz ettiğini tabir eden Fazilet, “Bazı ülkelere baktığımızda kamunun direkt bütçe imkanlarını kullandığını gördük. Bizim de dahil olduğumuz kümede da bütçe takviyeleri nispeten daha sonlu kalırken, ekonomilere daha çok kredi kanalı üzerinden takviye gördük. Bunun sonucunda da dünya da borçluluk seviyelerinin arttığını görüyoruz.” değerlendirmelerinde bulundu.

2021’e başlarken en umut verici şeyin aşı çalışmaları olduğunu bildiren Fazilet, şunları kaydetti: “Dünya Sıhhat Örgütü’nün (WHO) bilgilerine baktığımızda sanıyorum ki 327 milyon doz aşı şu ana kadar uygulanmış durumda. Fakat tabi 327 milyon doz aşı dünyanın sayılı ülkelerine dağıtılabildi. Yeniden WHO’nun açıklamalarına nazaran üretilen aşıların yüzde 75’i dünya ulusal gelirinin yüzde 60’ını elinde tutan 10 ülkeye dağıldı. Hasebiyle da 130 ülkenin şimdi aşıya erişimi yok. Münasebetiyle sizin komşunuz virüse bağışıklık kazanamadığı durumda ülke olarak sizin tek başınıza aşı olmanız kâfi olmayacak. 2021 sonuna kadar yalnızca gelişmiş ülkelerin aşılamaları tamamlamış olması yetmeyecek, bu süreç 2024’lere kadar sürecek üzere duruyor.”

“2021’de birçok ülkenin yüksek oranda büyümesi bekleniyor”

2021’de geçen yılın baz tesiriyle birlikte dünya genelinde birçok ülkenin alışılagelmişin dışında yüksek oranda büyümesinin beklendiğine dikkati çeken İzlem Fazilet, bu daralma sürecinde küçücük bir umudun dahi piyasaları çabucak hareketlendirmeye başladığını tabir etti. Fed’in her ne kadar düşük faiz siyasetinin en azından 2023’e kadar devam edeceğini söylese de, piyasa faiz oranlarında bilhassa 30 yıllık ABD tahvil faizleri düzeyinde 2019 yılındaki beklenti düzeylerine bir dönüş olduğunu hatırlatan Fazilet, “Bu da şu demek oluyor, Fed her ne kadar piyasa faizlerinin düşük kalacağını söylese de piyasa Fed daha erken faiz artırmak zorunda kalacak. Bu telaffuz dahi emtia fiyatlarını çok sert üst hareket ettirdi.” dedi.

Bu durumun da portföy akımlarını gelişmiş ülkelere yönlendirdiğini aktaran Fazilet, kelam konusu çıkış atılımlarının de kurda dalgalanmalara sebep olduğunu söyledi. “Biz yıllardır enflasyonu politikalarımızda öncelikleyemedik, zira başımıza gelmedik şey kalmadı” diyen Fazilet, şöyle devam etti: “Haklı olarak da siyaset yapıcılar daha büyüme tarafında önceliklendirdiler. Enflasyonu aşağı çekmemiz gerekiyor. Nisanda neredeyse herkes enflasyonun zirve yapacağını öngörüyor. Muhtemelen yüzde 16’yı biraz geçecek enflasyon lakin sonrasında fakat baz tesiri lehimize işleyecek. Merkez Bankası’nın da kasım sonrasında değişen siyasetlerinin da çok tesiri var, sadeleştirdik çabucak, belirsizlikleri kaldırdık. Böylece biz yıl sonuna hakikat enflasyonun yüzde 11 bandına gerileyeceğini kestirim ediyoruz. Ancak büyüme üzerinde bir ölçü baskı oluşturabilir. Büyümenin de yüzde 3,5-4 düzeyinde olacağını düşünüyoruz.”

Önceki makaleAğbaba: Kısa çalışma ödeneği biterse kitlesel işsizlik olur
Sonraki makaleABD vadeli işlemleri karışık, piyasa Fed kılavuzu ile SLR kararını bekliyor

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here