Ana sayfa Sektörler Kamar: Mevzuat değişimi ihracata darbe vuruyor

Kamar: Mevzuat değişimi ihracata darbe vuruyor

42
0

Dâhilde Sürece Rejimi (DİR) kapsamında yılda yaklaşık 5 milyar dolarlık standart ve standart dışı altın ithal edip işleyerek ihraç eden mücevher dalında, geçtiğimiz ay ithalat koşullarıyla ilgili yapılan mevzuat değişikliği telaş yarattı. Mücevher İhracatçıları Birliği (JTR), DİR mevzuatında, mücevher ihracatını son derece olumsuz etkileyecek tarafta değişikliğe gidildiğine dikkat çekerek, değişikliğin kesim üzerindeki tesirlerinin kıymetlendirilmesi ve sorunun tahlilinde uygulanacak yol haritasının belirlenmesi için ihracatçı firmalar ile bir ortaya geldi. Basına kapalı olarak gerçekleştirilen toplantıda, JTR Lideri Mustafa Kamar, bahisle ilgili 22-23 Şubat’ta Ankara’da temaslar gerçekleştirdiklerini açıkladı. Kamar, Ankara’da mevzuyla ilgili kıymetli isimlerle görüştüklerini, kendilerinden şunları talep ettiklerini söyledi:

‘15 yıl boşa gider’

“Mücevher bölümü ülkemizin ekonomik açıdan güç periyotlarında yaptığı ihracatla nefes almasını sağlayan ve turizm gelirlerimizi artıracak stratejik bir bölümdür. Kelam konusu mevzuat düzenlemeleri kesimimizin üretim ve ihracatına önemli darbe vuracaktır ve vurmaya başlamıştır. Bununla birlikte üreticilerin hammaddesi olan altının (standart yahut standart dışı külçenin) yolcu beraberinde serbestçe getirilmesini istiyoruz. DİR müsaadesi kullanım mühletinin 4 aya indirilmesi bölümümüz açısından problem değildir. Biz DİR uygulamasının Rusya Suudi Arabistan başta olmak üzere öteki ülkelere de yayılmasını istiyoruz. Dâhilde sürece kapsamında havaalanına gelen eserlerin münasebetiyle hem müsaade alımı hem de müsaadenin otomatik olarak kapatılmasına imkân tanıyacak teknik alt yapı en kısa müddette hazır hale getirilmelidir. Tek Pencere Sistemi’nde onay en geç 24 saat içerisinde alınabilmelidir. Şayet bu pencere sistemi anlık olarak hizmet veremeyecek olursa, bu müsaade prosedürü büsbütün kaldırılmalıdır. Aksi takdire, Türkiye’nin 15 senede kazandığı vakit ve sürat kavramı yerle yeksan olur. Ayrıyeten, 2021/5 sayılı genelge ile bölümümüzde küçük atölyelerin ihracatının en kıymetli aracı olan pazarlamacı firmalar da DİR sistemi dışında kalmışlardır. Pazarlamacı firmaların da Dâhilde Sürece Müsaadesi alabilmesi için düzenleme yapılmalıdır.’

‘Bazı makûs niyetli firmalar yüzünden tüm dal cezalandırılıyor’

DİR sisteminde son 20 yılda kapatılan yahut ceza alan firma olmadığına dikkat çeken Kamar, ’Eğer sistemi berbata kullanan firmalar varsa onlara gereken en ağır cezalar verilmelidir. Münasebetiyle, kimi makûs niyetli firmalar nedeniyle, tüm dala ceza verilmesi yanlışsız değildir’ dedi. Altın rafineleriyle ilgili bahse da dikkat çeken Kamar, Türkiye’ye (Batı hariç) 4 saatlik uçuş aralığında rafineri olmadığının altını çizdi. ‘Ülkemizde 4 tane rafineri vardır ( 2 tanesi LBMA üyesi)’ diyen Kamar, “Bu yüzden Türki Cumhuriyetler ve Ortadoğu/Afrika coğrafyasında (bankacılık sisteminin de sağlıklı işlemediği ülkelerden) standart dışı külçe altının ülkemize getirilerek rafinelerimizde eritilmesi ve hem mücevher hem de turizm, deri, gayrimenkul, yeme- içme üzere birçok bölüme ekonomik canlılık getirecektir” halinde konuştu. Bunlara ek olarak birtakım başlıklara da dikkat çeken Kamar, şöyle devam etti: “ Fas, Cezayir üzere ülkeler DİR haricinde mücevher ithaline müsaade vermediklerinden DİR sistemindeki her türlü olumsuzluğun bu cins pazarlardaki hissemizi olumsuz etkileyeceğini, hali hazırda gümrüklerde bekleyen müsaade müracaatlarının arttığını, bunlara en kısa müddette müsaade verilmesini, şayet DİR sistemi dalımızın kendine has özelliklerine nazaran düzenlenmezse uzun yıllardır verilen uğraşlarla elde edilen pazarlarımızın kaybedilmesine yol açacağını Ankara’daki yetkililere anlattık.”

‘Hammadde altın ile finansman altın birbirinden ayrılmalı’

Külçe altının ihracat karşılığı getirilmesine imkân tanınmasının bekledikleri bir karar olduğunun altını çizen Kamar, “Finans hedefiyle getirilen altına yönelik düzenlemeler yapılması hakikat ve biz buna dayanak veriyoruz. Talebimiz, altını finans gayesiyle yurda getiren firmalarla- Değerli Madenler Borsası üyesi firmalar- altını hammadde olarak getirip işleyerek ülkemize istihdam ve döviz kazandıran üretici/ihracatçı firmaların birebir kefeye konulmamasıdır. Mücevher kesimi ülkemizin ekonomik açıdan sıkıntı periyotlarında yaptığı ihracatla nefes almasını sağlayan ve turizm gelirlerimizi artıracak stratejik bir daldır. Kelam konusu mevzuat düzenlemeleri dalımızın üretim ve ihracatına önemli darbe vuracaktır. Üreticilerin hammaddesi olan altının (standart yahut standart dışı külçenin) yolcu beraberinde serbestçe getirilmesini istiyoruz” diye konuştu.

‘Çürük firmalar elenecek’

Kamar, Ankara’daki temaslarından edindikleri izlenime nazaran, kesimi ilgilendiren gelişmelerin şu biçimde olabileceğini açıkladı: “Altın fiyatlarının yükselmesiyle altına olan talebin artması sonrasında, 25 milyar dolar altın ithal edildiğinden bir tedbir alınması zorunlu hale gelmiştir. Bölümün kendine çeki tertip vermesi ve disipline olması gerekmektedir. Dalın disipline edilmesinde daldaki kurum/kuruluşlara da vazife düşmektedir. İşini düzgün yapan firmalar dışında çürük firmaların elenmeleri gereklidir. DİR sisteminde ithalat-ihracat esnasında ölçü denetimi sistem tarafından yapılacak. Açık olan evrakı için ihracat taahhüdünün en az % 80’nini yapan firmalara, yeni müsaade müracaatlarında 4 aylık müsaade mühletine denk gelen kapasiteleri kadar müsaade verilmesi tekrar pahalandırılacak. Şimdilik %80 uygulamasını görmek gerekiyor, gerekirse yeni şartlara nazaran tekrar kıymetlendirilebilir. TPS sisteminde yaşanan gecikmeler en kısa müddette giderilecek ve 24 saat içinde müsaade alınması sağlanmaya çalışılacak. Pazarlamacıların yine DİR sistemine dâhil edilmesine çalışılacak.”

‘Darphane bu yükü kaldıramaz!’

Kamar, yaklaşık 15 yıl evvel kaldırılan darphane ayar denetiminin yine getirilmesinin bölüme çok ağır darbe vuracağına dikkat çekti. 2000’li yılların başında 500 milyon dolar olan kesim ihracatının 2020 yılında 7 milyar dolar civarına geldiğini belirten Kamar, “Yaptığımız görüşmelerde darphanenin bu yükü kaldırabileceği tarafımıza iletilmiş olsa da, uygulamanın başlangıç tarihinden itibaren maalesef bu yükü kaldıramadığı görülmüştür. Şu anda darphaneden randevu alınması, eserin teslim edilmesi, ayar denetimi yapılıp tekrar geri verilmesi 7 ila 10 günü bulmaktadır. Darphanenin aldığı eserleri 1 gün içerisinde geri verebilmesi gerekmektedir. Bunun için havalimanlarında ve Kuyumcukent’te darphane ayar meskeninin biran evvel şubeler açması gerekmektedir. Darphane sisteminin bu biçimde devam etmesi Türkiye’nin mücevher ihracatındaki dünyadaki liderliğini elinden alacak bir uygulamadır” diye konuştu.

Dahilde Sürece Rejimi (DİR) nedir?

Dahilde Sürece Rejimi, ihracat yapan firmalar tarafından ihraç eserleri üretmek için gerekli olan ve ithal edilen, bu yüzden de ithali gümrük vergisine tabi hammadde ya da girdilere gümrük muafiyeti getiren bir ihracatı teşvik sistemidir. Dahilde Sürece Rejimi, yurtiçinde dünya fiyatlarından temin edilemeyen, hiç temin edilemeyen ya da üretimi yetersiz olan, kâfi kalitede bulunmayan materyallerin gümrük muafiyetli olarak yurtdışından getirilmesine imkan sağlayarak girdi maliyetlerini azaltmak suretiyle ihracatı artırmak, ihraç eserlerine milletlerarası piyasalarda rekabet gücü kazandırmak, ihraç pazarlarını geliştirmek ve ihraç eserlerini çeşitlendirmek emeliyle oluşturulmuştur. Dâhilde Sürece Rejimi’nin avantajları; ithalatta gümrük vergisi, KDV, ÖTV ile öteki vergi ve fonlardan muafiyet; vergi, fotoğraf ve harç istisnası, KKDF istisnası; ticaret siyaseti tedbirlerine tabi olmama, KDV’de tecil-terkin sistemi çerçevesinde yurtiçi alım gerçekleştirilebilmesi, ihracat dışında yurtiçi satış ve teslimlerin de gerçekleştirilebilmesi, ithalatta alınması gereken vergilere ait teminat indirimi olarak sayılabilir.

Nasıl uygulanıyordu?

Yürürlükte olan 2013/19 Sayılı Dahilde Sürece Rejimi ile ilgili genelge 2021/5 Sayılı Genelge ile yeni düzenlemelere tabi tutuldu. Hali hazırda yürürlükte olan 2013/19 sayılı genelgeye istinaden “Dahilde Sürece Rejimi” şu halde uygulanmaktaydı:

– DİR müsaade dokümanı eser gümrüğe (ambara) geldiği an konşimento ile TPS formu doldurulup alınır.

– DİR müsaade evrakı direkt sorumlu gümrükten alınır.

– Altın ithalatçı firma, kapasite raporunda DİR mühletine tekabül eden ölçüsünün %100’ü oranınca altın getirebilir. Firmanın kapasite raporu yoksa kapasite raporu olan atölyelerle (imalatçılar) kontrat yaparak onların kapasite raporunun %100’ü oranında altın getirebilir.

– Değerli maden ve taşların, 32 sayılı Türk Parası Değerini Müdafaa Hakkında Karar kararları çerçevesinde ithalatını müteakip, işlendikten sonra ihraç edilmek üzere işçiliğe tabi tutulması 6 aydır.

Hangi değişiklikler yapıldı?

2021/5 Sayılı Genelge ile gelen yeni düzenlemelerde yer alan birtakım kıymetli konular ise şu biçimde oldu:

– DİR müsaadesinin başvurusu Türkiye’ye eser gelmeden evvel yapılır. Firmanın açık müsaadesinde ihracat taahhüdü %80 altında kalırsa direkt red olunur.

– DİR müsaade evrakı için gümrüğe başvurulur, Gümrük Bölge Müdürlüğü’ne, Bölge Müdürü, Bakanlığa başvuruyu iletir. Onay gelince de Bakanlık-Bölge Müdürlüğü-Gümrük hiyerarşik olarak geri bildirimi yapar.

– Birinci kere altın ithalatı yapılıyorsa kapasite raporunda DİR müsaade mühletine tekabül eden miktar/4 kadar altın ithal edebilir. İhracat taahhütleri %80-100 ortası ise kapasite raporunda DİR müsaade mühletine tekabül eden miktar/4 kadar altın ithal edebilir. İhracat taahhütleri %100 ise kapasite raporunda DIR müddetine tekabül eden ölçüsünün %100’ü kadar altın ithal edebilir.

– Değerli maden ve taşların, 32 sayılı Türk Parası Değerini Muhafaza Hakkında Karar kararları çerçevesinde ithalatını müteakip, işlendikten sonra ihraç edilmek üzere işçiliğe tabi tutulması 4 aydır.

Önceki makaleTCMB Başkanı değişikliği sonrası ilk rakamlar: Dolar, 8,47’den döndü
Sonraki makaleAK Parti’de değişim haftası

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here