Ana sayfa Ekonomi Sanayicide kur paniği

Sanayicide kur paniği

13
0

Hammadde ıstırabı nedeniyle sıkıntı günler yaşayan endüstrici kurdaki süratli artış ile birlikte çok oynaklıktan da etkilendi. Fiyat tutturamama telaşıyla kimi kesimlerde piyasaya eser verilemedi. Faiz artışının yanı sıra kurdaki yükselişin de maliyetleri üst çekeceğine işaret eden kesim temsilcileri, “satılan eseri yerine koymak güç olacak” değerlendirmesini yaptı. Merkez Bankası Lideri değişikliğinin akabinde, piyasalar haftaya sert hareketlerle başladı. Evvelki gece hacimsiz piyasada 8,45’leri gören dolar/TL, dün bankalararası süreçlerin başlamasıyla bir orta 7,80’in altına kadar geriledi. Kurda yaşanan çok volatilite, sanayicide de paniğe yol açtı. Uzun müddettir hammaddede fiyat ve tedarikte sorun nedeni ile güç günler yaşayan kesim temsilcileri, fiyat tutturma telaşı nedeni ile piyasaya eser vermekten imtina eder duruma geldi.

Türkiye Giysi Sanayicileri Derneği (TGSD) Lideri Haydi Karasu, kurdaki düzeyin ihracatçı için her ne kadar olumlu bir gelişme üzere görünse de sağlıklı ve genel geçer ekonomik kriterlere bağlı olarak gelişmediği için ıstıraba yol açtığını anlattı. Karasu, “Yüksek tansiyon ya da şeker üzere bir tavan bir taban yapıyor. Roller coaster üzere. Beden nasıl buna dayanamazsa endüstrici de dayanamaz. Bu türlü bir ortamda fiyat tutturma ve rekabetçi olma üzere bir talihiniz yok. Biz rekabetçi döviz kuru olsun isteriz, bunu tercih ederiz lakin rekabetçi döviz kurunun tarifi milletlerarası iktisat kurallarına nazaran aşikardır. Bu durum şeker ya da yüksek tansiyon üzere bir hale geldi. Bu durum üreticilerin iç piyasaya eser vermesine mani olacaktır. Fiyat tutturmakta zorluk yaşayan endüstrici eser veremeyecek duruma geldi. iç piyasaya çalışan arkadaşlarımız yerine eser koyamayacak” diye konuştu.

İhracatçı bu türlü artışa karşı

Kurun ihracata tesirini pahalandıran İstanbul Dokuma ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Lideri Ahmet Öksüz de, ihracatçı bir kesim olarak dövize endeksli ödemeler yapıldığı için kısa vadede ihracatta bir dert yaşanmayacağını anlattı. İç piyasaya yönelik telaşlarını lisana getiren Öksüz, “Her ne kadar kurdaki artış ihracata olumlu yansısa da kurun bu halde artması çok sağlıklı bir durum değil. Kur önemli bir faiz yükü ile bu düzeye geldi. Bu bizim de çok istediğimiz bir durum değil. Rekabetçi kur aslında buralar lakin faiz artırımı ile birlikte olduğu için güzel olmadı” açıklamasında bulundu.

Alıcı-satıcı münasebeti bozuldu

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Lideri Yavuz Eroğlu da hammadde tedarikinde yaşanan sorunlarla başlayan sürecin, kur farkı ile tavan yaptığını belirtti. Eroğlu, “Sektörümüzdeki hammadde fiyatları dolar bazında gerçekleşiyor. Yaşanan artışlar da yüzde 150’yi geçti. Hammaddenin fiyatının bitmiş esere tesiri yüzde 90 civarında. Üreticilerimiz, marketlerle yıllık mukavele yapıyor. Bu yüzde 90’lık maliyet artışını fiyatlara yansıtsalar marketler kabul etmiyor. Alıcılar ve satıcılar ortasında fiyat rekabeti bozulmuş durumda” dedi.

İstikrar için stabil kur

İklimlendirme Sanayi İhracatçıları Birliği İdare Konseyi Lideri Mehmet Şanal, müşterilerin ani kur dalgalanmasından ötürü eserlerini bu günlerde almakta imtina ettiğini doğruladı. Birkaç gün içinde yüzde 10’u aşan dalgalanma sonrası bu durumun pek olağan olduğunu lisana getiren Şanal, “Müşteriler yüklü alımlar yapmak istemez. Kurda daima iniş çıkışların olması ticaretteki ahenk ve sistemi bozuyor. Son iki ay içinde daima dalgalanmalar oldu, kurun stabil olması ticari hayatta istikrarı getirir. Bu haftayı müşteriler bekleyip kura nazaran hareket ederek geçirecek. Şu anda ben de alıcı olduğum hammadde konusunda bugün almak istemem. Genel formatta bu durum tüm bölümler için geçerli. Bölümde alış ve satışlarda bu hafta için bir durağanlık kelam konusu olacak. Kurun olağan bir istikrarda stabil kaldığını hissedince fiyatta da inanç oluşacak. Bu doğrultuda dalda bir hareketlenme olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

Kesimlerin istikrarları bozuldu

Yüksek kurun ihracat için ise olumlu bir gelişme olduğuna dikkat çeken Şanal, “Ancak istikrarın olmadığı bir kurda sistemli ticaretin yapılması mümkün değil. İstikrarlı bir artış olabilir, bölüm ona nazaran planları yapar. Daima bir çıkış iniş grafiği bizim bölümde olduğu üzere tüm bölümlerin istikrarlarını bozar” dedi.

Mobilya Sanayi İşadamları Derneği Lideri Nuri Gürcan da döviz kurlarındaki oynaklığın eser tedarikinde derde yol açacağını anlattı. Gürcan, “Döviz kurlarının oynaklığından ötürü bilhassa hammaddeciler birkaç gün sipariş almayabilirler. Birkaç gün içerisinde sistem rayına oturur. Satış yaparlar” diye konuştu.

Kimse fiyat vermek istemiyor

Hammadde konusunda uzun müddettir külfet yaşayan bir öteki kesim de zücaciye… Bu periyotta stok yapan üreticilerin bulunduğunu anlatan Zücaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Lideri Mesut Öksüz, “Günü birlik dönenlerin hammaddeye ulaşması mümkün değil. Şu an bu şirketler doların meçhullüğü yüzünden fiyat vermek istemiyorlar. Dünyada da üretimde bir azalma var. Hammaddeye ulaşmak çok zordu, daha da güç duruma geldi. Bir iki hafta içerisinde sorun çözülür” açıklamasında bulundu.

Gümrüklü Antrepo İşletmeciler Derneği Lideri Cavit Değirmenci gelişmenin gümrüklere de yansıdığını söyledi. Değirmenci, “Antrepoya eser girişleri oluyor lakin kurdan ötürü çıkış sıfıra yakın. Belirsizliğin üzerindeki sis perdesinin aralanması bekleniyor” açıklamasında bulundu. Belirsizlik piyasayı kilitliyor.

Belirsizlik piyasayı kilitliyor

İstanbul Ticaret Odası Kimyevi Husus Komitesi Lideri Nafiz Güngör, kesimde hammaddenin değerli bir kısmının dövize endeksli olduğunu ve uzun müddettir de bu alanda hem fiyat hem de erişimde ıstırap yaşadıklarını belirtti. Güngör, “Firmalar, kurdaki hareketlilik yüzünden şu an sipariş almak istemiyor. Fakat bu bize nazaran birkaç gün sürer sonra açılır. Ya artırım yaparlar ya da öbür bir tahlil bulurlar. Firmalar ayrıyeten yurtdışından mal da almıyorlar. Belirsizlik piyasaları kilitliyor” diye konuştu.

İş dünyası temsilcileri: Evvel itimat

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Lideri Davut Çetin: İktisat çoklukla uzlaşmayla yönetilmeli

“Naci Ağbal’ın Merkez Bankası Başkanlığına atanmasıyla iktisada inanç geldi diye seviniyorduk. Ağbal’ın bir gece yarısı vazifeden alınmasıyla yeniden güvensizlik yaratıldı. İktisadın temeli inançtır. İtimat yine bozuldu. Zati pandemi var. Hammadde derdi yaşıyoruz. Döviz de bu hale gelince daha büyük dert yaratacak. Siyaset biraz ekonomiyi sakinlikle ve uzlaşmayla yönetmeli. İktisat gerginlikle yönetilmemeli. Döviz artışı her şeyi alt üst edecek.”

Denizli Genç İş İnsanları Derneği Lideri Hakan Urhan: Geçmişte yapılan yanlışların sonucu

“Ekonomi idaresinde istikrarlı ve uzun vadeli yaklaşımla atılacak adımlara gereksinim duyulan bir periyotta, Merkez Bankası Lideri Naci Ağbal’ın vazifeye geldikten yalnızca 4 ay sonra vazifeden alınması, makro ekonomik istikrar konusundaki kaygılarımızı artırmıştır. İktisat idaresindeki kısa vadeli görevlendirmeler, ülkemiz risk primini arttırmakta ve piyasa faizlerini daha da üst itmektedir. Hali hazırda Merkez Bankası net rezervlerinin ekside olması bu telaşlarımızı daha da arttırmaktadır. Faizlerin yüksek seyrinin büyüme için kaynak gereksinimi duyan müteşebbisler açısından olumsuz olduğu muhakkaktır. Lakin; yüksek faizin enflasyona yol açan sebep olmadığı, tersine geçmiş periyotlardaki iktisat ve yatırım siyasetlerinde yapılan yanlışların bir sonucu olduğu unutulmamalıdır.”

Aydın Sanayi Odası Lideri Mehmet Yunus Şahin: Kurda hareketlilik kahra neden oluyor

“Döviz kurundaki hareketlilik girdi maliyetlerinde artışa, münasebetiyle yurtiçi ve dışı pazarlarda öngörülebilir fiyat oluşturma konusunda badirelere neden olmaktadır. Aydın, geçtiğimiz yıl 771 milyon dolar ihracat, 200 milyon dolar ithalat yaptı. Sayılara baktığımızda net ihracatçı bir kent ve sanayi görünümü kelam konusu. Lakin, Aydın endüstrisi bu üretimi yaparken ithal girdi kullanıyor. Münasebetiyle öngörülebilir bir fiyatlandırma için dövizde istikrar temenni ediyoruz.”

Adana Çiftçiler Birliği Lideri Memnun Gerçek: Kurların yükselmesi tarımı zorda bırakıyor

“Kurların yükselmesi tarımda girdi maliyetlerinin yükselmesine neden olduğu için üreticiyi de sıkıntı durumda bırakıyor. Zirai ilaç, gübre, hayvancılıkta yem hammaddelerinin yarısı ithal ediliyor. Kur yükseldiğinde girdi maliyetleri olağandışı artıyor. Bu nedenle hiçbir vakit kurların yükselmesini dilek etmiyoruz.”

Otomotivciler bine yakın aracı gümrükten çekti

Kurdaki artış, otomotivde ithal markaları harekete geçirdi. Birçok marka kurdaki artışın süreceği tasası ile gümrüklerde bekleyen araçları çekti. Birtakım markaların sabah saatlerinde bine yakın aracı gümrükten çektiği aktarıldı. Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Lideri Murat Şahsuvaroğlu, kur artışının araba fiyatlarına çabucak yansıdığını ve satışları olumsuz etkilediğini hatırlatarak, “Özellikle sabah saatlerinde kurdaki artışla kesimde gümrüklerden araç çekildi. Fakat akşama gerçek panik azaldı. Kurdaki artışın bu süratte devam etmeyeceğini umuyoruz” dedi. Dal temsilcileri, kur artışının birinci etapta sıfır, akabinde ikinci el araba fiyatlarını üst çekeceğini belirtti. Kur artışının düşük ÖTV matrahına giren araç sayısını da azaltacağını belirten yetkililer, bu durumun son periyotta rekor düzeylerde olan araba satışlarını da frenleyeceğini söylüyor.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here