Ana sayfa Ekonomi Finansman giderlerine kısıtlama uygulanması işletme maliyetini artırdı

Finansman giderlerine kısıtlama uygulanması işletme maliyetini artırdı

8
0

HÜSEYİN GÖKÇE

Resmi Gazete’de 4 Şubat’ta yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile getirilen finansman sarfiyatı kısıtlaması, daha uygulama başlamadan işletmelere olan maliyeti arttı. Kararname ile işletmelerin kullandığı yabancı kaynağın öz sermayeyi aşan kısmına ait; faiz, kurul, vade farkı, kâr hissesi, kur farkı ve gibisi isimler altında yaptıkları masrafların yüzde 10’unun masraf olarak gösterilemeyeceği karara bağlanmıştı. Bu karar 1 Ocak 2021’den itibaren başlayan vergilendirme periyodu karlarına uygulanacak. Kararın çıktığında Merkez Bankası dolar satış kuru 7.14 düzeyindeydi, cuma günü ise hür piyasada dolar 8.10 liraya kadar yükseldi. Böylelikle daha birinci vergilendirme periyodunda şimdiden kur farkı maliyeti yüzde 13.4 civarında artış gösterdi. Tıpkı süreçte Merkez Bankası, siyaset faizini 2 puan artırırken, bankaların ticari kredi faizleri de yüzde 25 düzeylerini gördü.

Öte yandan Cumhurbaşkanlığı Kararının uygulama bildirisi ise Gelir Yönetimi Başkanlığı’nın internet sitesinde yayınlandı. Bildirim taslağında da işletmelerin yükünü artıracak kararlar yer aldığı kaydediliyor.

EMRE KARTALOĞLU:
Sıkıntı durumdaki işletmelerin sıkıntıları büyüyecek

Düzenlemeyi DÜNYA’ya kıymetlendiren TÜRMOB Lideri Emre Kartaloğlu, bilhassa döviz borcu olan işletmelerin kur artışlarından olumsuz etkilendiğini söyledi. Kurda yaşanan ani yükselişlerin, işletmelerin tedarik maliyeti yanı sıra bu stil vergi mevzuatı kaynaklı düzenlemelerden ötürü, üretim maliyetlerini de artıracağını söyleyen Kartaloğlu, “Döviz borcu olan işletmelerin kur değişiminden ötürü kur farkları ve kurul üzere ödemeleri kar tespitinde yüzde %10’unun sarfiyat olarak kabul edilmemesi ekstra bir maliyet yaratacaktır. Güç durumda olan işletmeler için problemlerin büyümesine sebep olacaktır” diye konuştu.

Sarfiyat kısıtlamasını “gizli vergi artışı” olarak nitelendiren Kartaloğlu, işletmelerin artan maliyeti fiyata yansıtacağını ve bunun da enflasyonist tesiri olacağını bildirdi. İşletmelerin pandemi devrinde dış kaynak gereksiniminde dikkat alımlı artış yaşandığını vurgulayan Kartaloğlu, esasen güç günler yaşayan işletmelerin böylesine bir periyotta maliyetlerindeki artışın mükellefleri güzelce güç duruma sokacağını belirtti. Kartaloğlu, sarfiyatların tamamının hasılattan indirilmesinin değerine işaret ederken, bunun direkt yabancı sermaye yatırımlarını da olumsuz etkileyeceğini bildirdi, kayıt dışılığın artacağı ikazında bulundu.

NAZMİ KARYAĞDI:
Kur farkı ve faizin arttığı periyotta sakıncalı

Gelir Yönetimi E. Strateji Geliştirme Daire Lideri, Yeni İktisat Danışmanlık A.Ş. Kurucu Ortağı Nazmi Karyağdı, karar ve bildirim taslağının işletmeleri külfete sokacak kararlar içerdiğini söyledi. Türkiye’de 2003 yılında enflasyon muhasebesine geçilmesiyle birlikte, finansman masrafı uygulamasının Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarından çıkarıldığını hatırlatan Karyağdı, 2012’de her iki kanuna da yine eklenen düzenlemelerin Cumhurbaşkanlığı kararı yayınlanana kadar aktive edilmediğini kaydetti. Reddedilecek finansman masraflarında oran belirlenmesinin; enflasyon, faiz ve kur farklarının arttığı bir devirde yapılmasının sakıncalı olduğunu kaydeden Karyağdı, artan finansman masraflarının bir kısmının kabul edilmemesi, hem yeni yatırımları hem de devam eden yatırımları olumsuz bir formda etkileyeceğini bildirdi.

Bildiri taslağında yükü artıracak kararlar var

Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ilgili Gelir Yönetimi Başkanlığı tarafından yayınlanan Kurumlar Vergisi Genel bildirim taslağını da kıymetlendiren Karyağdı, bunun müteşebbisin yükünü artıracak, hakkaniyetle bağdaşmayan düzenlemeler içerdiğine dikkat çekti. Taslağa nazaran, kredi kontratının yapıldığı tarihin değeri bulunmadığına vurgu yapan Karyağdı, “Oysaki 1.1.2021’den evvel kontratı imzalanmış krediler finansman masraf kısıtlamasına girmemelidir. Aksi takdirde yatırımlar için fizibilite yapılırken hesaplanan finansal maliyetlerde artış olacak, yatırımın getiri ölçüsü ve müddeti üzere hesaplar da şaşacaktır” dedi. Karyağdı, masraf kısıtlamasının, yıllık yerine üç aylık süreksiz vergi devirleri prestijiyle uygulanmasının ek bürokrasi yaratacağını belirtti.

Kur farkı sarfiyatı dikkate alınıyor, geliri alınmıyor

Yabancı para cinsinden borçlanmalarda kur farkı masraflarının dikkate alınıp kur farkı gelirlerinin dikkate alınmamasının hakkaniyete uymadığını lisana getiren Nazmi Karyağdı, “Hele ki kurların bu kadar oynak olduğu bir ortamda bir süreksiz vergi periyodunda artan kur nedeniyle kur farkı sarfiyatını KKEG (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider) yazan işletme, sonraki devirde kurun düşmesi nedeniyle kur farkı gelirinin tamamını dikkate alabilecektir. İşte bu sebepten dolayı de masraf kısıtlaması yıllık olmalıdır” diye konuştu.

Vergi incelemeleri için değerli bir risk kaynağı

Nazmi Karyağdı, bildirinin küme şirketlerinin finansman transferiyle ilgili kısmını şöyle kıymetlendirdi: Küme şirketlerinden kredibilitesi yüksek olanın borçlanarak, kredibilitesi düşük olana bu borcu aktarması halinde finansman masrafında kısıtlama yapılmakta fakat finansman gelirinin tamamı dikkate alınmaktadır. Yani finansman masrafı ile gelirinin birbirlerinden mahsubuna müsaade verilmemektedir. Bu durum ise büsbütün hakkaniyete alışılmamıştır.” Enflasyonun arttığı, faizlerin yükseldiği, kur farkı masraflarının tepe yaptığı bir ortamda işletmelerin finansal düşüncelerinin daha da artacağını kaydeden Nazmi Karyağdı, “Üç ayda bir özsermaye hesabı yapılarak, finansman masraflarının ayrıştırılması süreçlerinden kaynaklanabilecek muhtemel yanlışlar ise gelecekte yapılacak vergi incelemeleri için kıymetli bir risk kaynağı olacaktır” sözlerini kullandı.

Örnek bildiriye nazaran sarfiyat oranı nasıl hesaplanıyor?

Gelir Yönetimi Başkanlığı, Kurumlar Vergisi Genel Bildiriminde değişiklik öngören bildirim taslağını internet sayfasında yayınladı. Bildirimde yer alan bir örneğe nazaran, özkaynağı 2 milyon lira, yabancı kaynağı 2.5 milyon lira olan işletmenin finansman sarfiyatı ise 200 bin lira. Devam eden yatırımı hasebiyle finansman sarfiyatının 60 bin lirasını yatırım maliyetine ekleyen işletme, finansman masrafı kısıtlaması hesabını (200.000-60.000 TL) 140 bin lira üzerinden yapacak. Buna nazaran, yabancı kaynakları özkaynağının 500 bin lira üzerinde olan şirket, yabancı kaynağı, özkaynağını yüzde 20 oranında aştığı için 140 bin liralık finansman maliyetinin yüzde 20’sinin (28 bin lira), yüzde 10’unu (2 bin 800 lira) sarfiyat ögesi olarak kullanamayacak.

1 Ocak 2021’den itibaren işletmelerin kullandığı yabancı kaynakları içeriyor

4 Şubat’ta Resmi Gazete’de yayınlanan Cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca yabancı kaynağın öz sermayeyi aşan kısmının yüzde 10’u vergiden indirilemeyecek. 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ait faiz, komite, vade farkı, kâr hissesi, kur farkı ve gibisi isimler altında yapılan masraf ve maliyet ögeleri toplamının yüzde 10’u gelir ve kurumlar vergisi yararlarının tespitinde sarfiyat olarak dikkate alınamayacak.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here